Een ongeluk zit in een klein hoekje

De titel van deze blog, gepubliceerd in TBM van het voorjaar 2023, vond zijn oorsprong in een discussie bij een klant over redundantie en hoe te anticiperen op een kleine kans van uitval van dienstverlening. Op dat moment werden we opgeschrikt door een spoorwegongeluk. Lees mijn column hieronder.

Dat een ongeluk zo is gebeurd bleek maar weer tijdens het treinongeluk van 4 april. Op het moment dat ik dit schrijf lijkt het dat de bouwkraan te snel op het spoor is gekomen. Aan het stuur zat een ervaren kraanmachinist. Soms zit een ongeluk in een klein hoekje of is er een ongelukkige samenloop van omstandigheden. De gevolgen kunnen desastreus zijn, in dit geval met grote impact.

Veel ongelukken zijn het gevolg van (opvolgend) menselijk falen, van falende techniek of een combinatie daarvan. De kernramp in Tsjernobyl was er zo een, de ramp in Fukushima (combinatie van een tsunami en opvolgende meltdown), de vliegramp op Tenerife, de vliegramp in de Bijlmer, het zijn allemaal rampen die letterlijk onvoorstelbaar leken maar toch plaatsvonden.

En dan heb ik het niet eens over de kleine ongelukjes, waarvan Youtube is overvoerd met filmpjes. Soms lachwekkend, soms voel je de pijn (zeker als er iemand ongelukkig terecht komt).

Ook in ons werkveld kunnen zich ‘ongelukken’ voordoen. Ik denk dan aan een paar maanden geleden dat twee communicatie-applicaties respectievelijk wereldwijd en in Europa uitvielen. Komt nooit voor! Bieden ‘five nines’, maar toch zaten veel gebruikers in Nederland met de handen in het haar. Natuurlijk bieden de vastgelegde SLA’s grond voor een schadeclaim. Maar wat schiet je er mee op als er belangrijke transacties worden gemist of te laat plaatsvinden. Of als er mensenlevens door in gevaar komen of erger.

In ziekenhuizen weten ze daar alles van. Er wordt een hoge beschikbaarheid en betrouwbaarheid geëist op locatie (niet in een ver datacentrum). Hier kan zeker in worden voorzien, want nergens heb je een hogere beschikbaarheid en betrouwbaarheid dan in gespiegelde of geclusterde datacenters. Maar ja, dan moet de dienstverlening nog op locatie worden gebracht. De praktijk is dat veel ziekenhuizen toch kiezen voor een on-premise oplossing om zo de interne communicatie wat betreft beschikbaarheid en betrouwbaarheid in eigen hand te hebben. Vallen de verbindingen met de buitenwereld weg, dan kan er toch nog worden gebeld tussen de Spoedeisende Hulp en de Operatiekamers (om maar een voorbeeld te noemen). Daarin wordt soms zo ver gegaan wat betreft redundantie en uitwijk dat men daar in de procesindustrie jaloers op zou zijn. Een mensenleven is veel waard.

Bij de uitvraag voor een nieuwe telefonie-omgeving zei één van de marktpartijen: “Jullie gaan dus toch voor oude techniek”. Als ‘oude techniek’ synoniem staat voor ‘betrouwbare techniek’, dan is het antwoord bevestigend. Het zoeken naar oplossingen waarbij deels een SAAS-oplossing wordt gekozen zou ik zeker niet ‘oude techniek’ noemen. Het is maar hoe je ernaar kijkt. Want hoe combineer je de wereld van ‘hoge beschikbaarheid en betrouwbaarheid onsite’ met die van ‘flexibiliteit’. Dan kun je zoeken naar het beste van beide werelden. Werkt dat? Zeker, er wordt al mee geëxperimenteerd in een aantal ziekenhuizen. De vraag is of het beheren van twee beheerplatformen (ook als het dezelfde merken betreft) opweegt tegen de voordelen. Dat zal afhangen van hoe de verdeling zal zijn van de platformen in functionaliteit en capaciteit.

Dat ziekenhuizen niet vooroplopen waar het gaat om nieuwe primaire communicatie-technieken is meer dan te begrijpen. Dat ziekenhuizen op zoek zijn naar nieuwe en flexibeler inzet van communicatiemiddelen, die aansluiten bij de ontwikkelingen in de maatschappij, de markt en de techniek, begrijp ik zeker en zal ik stimuleren waar mogelijk. Dit noem zeker geen hang naar ‘oude techniek’. Dit noem ik weloverwogen stappen zetten naar de toekomst. En daarbij wordt natuurlijk de beschikbaarheid en betrouwbaarheid van oplossing en partner scherp gemonitord. Op die manier kan een goede bijdrage worden geleverd aan de patiëntveiligheid. 

Een ontsporing van een trein in Nederland komt bijna nooit voor. We hebben één van de veiligste spoorwegen van de wereld. Een vliegtuig stort bijna nooit neer, op de weg gebeuren meer ongelukken. Een telefoonsysteem valt bijna nooit uit. Deze dingen gebeuren bijna nooit, maar als het gebeurt dan zijn de gevolgen groot.

Ik wens u een veilig voorjaar toe.

Marcel Ederveen

Senior Consultant

MEcom Consulting (verbonden aan Nivo)